Lubelski Festiwal Nauki na stałe wpisał się w kalendarz najważniejszych wydarzeń popularyzujących naukę w naszym regionie. Każda edycja przyciąga tysiące pasjonatów wiedzy – od najmłodszych uczniów po dorosłych odkrywców. Nieodłącznym elementem tego święta edukacji są wyjątkowe pokazy, warsztaty i laboratoria przygotowywane przez pracowników Katedry Informatyki Wydziału Elektrotechniki i Informatyki Politechniki Lubelskiej.
W tym roku jako Katedra Informatyki, przygotowaliśmy szereg fascynujących wydarzeń, które przybliżyły tajniki sztucznej inteligencji, nowoczesnego programowania, elektroniki, świata 3D oraz innowacyjnych systemów informatycznych. Poniżej prezentujemy zestawienie projektów i pokazów, które uczestnicy mogli podziwiać podczas tegorocznej edycji:
Architektoniczne Perełki Lublina.
Rolą projektu „Architektoniczne Perełki Lublina” było przybliżenie uczestnikom dziedzictwa kulturowego Lublina poprzez grywalizację – pod nazwą projektu kryła się bowiem interaktywna gra planszowa. Uczestnicy mieli do dyspozycji trójwymiarowe modele wybranych zabytków Starego Miasta w Lublinie, które musieli umieścić we właściwych miejscach na planszy. Po poprawnym dopasowaniu obiektu do jego lokalizacji gracz otrzymywał pytanie związane z dziedzictwem kulturowym Lublina – punkt przyznawano za prawidłową odpowiedź. Gra stała się zarówno źródłem wiedzy, jak i atrakcyjną formą rozrywki.
Rozszerzona rzeczywistość – interaktywna wizualizacja krajobrazów.
Tematyka pokazu „Rozszerzona rzeczywistość – interaktywna wizualizacja krajobrazów” obejmowała połączenie obiektów ze świata rzeczywistego z elementami świata generowanego komputerowo. Podczas interaktywnego pokazu przedstawiono system, który reagował na działania użytkowników, umożliwiając zmianę krajobrazu za pomocą ruchu rąk w czasie rzeczywistym. Dodatkowo uczestnicy mieli okazję obejrzeć modele zabytków Starego Miasta w Lublinie wykonane w technologii druku 3D.
Zabawy z kodowaniem.
Głównym założeniem projektu „Zabawy z kodowaniem” była popularyzacja podstaw programowania wśród dzieci w wieku wczesnoszkolnym z wykorzystaniem atrakcyjnych metod poznawczych. Inicjatywa miała na celu płynne połączenie nauki logicznego myślenia z zabawą, stymulującą rozwój kompetencji cyfrowych. Zrealizowane przez nas pokazy dla ponad 60 dzieci zaprezentowały szerokie spektrum metod dydaktycznych – począwszy od ćwiczeń na kartach pracy aż po obsługę środowiska Scratch Junior, które umożliwia najmłodszym konstruowanie pierwszych algorytmów przy użyciu intuicyjnego interfejsu graficznego.
Interaktywna, nowoczesna edukacja.
Podczas pokazu „Interaktywna, nowoczesna edukacja” przedstawiono uczestnikom możliwości współczesnych interfejsów interakcji z wirtualną przestrzenią 3D. Uczniowie mogli wypróbować narzędzia zapewniające imersję i intuicyjną manipulację obiektami 3D w świecie wirtualnym. Pokazy obejmowały również interakcję z rzeczywistością rozszerzoną. W pokazach wykorzystano skany 3D rzeczywistych obiektów dziedzictwa kulturowego.
Obszary zastosowań eyetrackingu.
Eyetracking to technika śledzenia ruchu gałek ocznych. Urządzenie rejestruje, gdzie i jak długo patrzymy. Z takich danych badacze odczytują, co przyciąga naszą uwagę i jak rozwiązujemy problemy.
Uczestnicy poznali historię tej metody i zasadę działania eyetrackera stacjonarnego. Potem sami zostali badanymi. Najpierw rozwiązywali zadania logiczne. Następnie ich wzrok zastąpił mysz komputerową i służył do sterowania prostymi grami. Takie gry wspierają komunikację osób z wyzwaniami rozwojowymi. Na koniec prowadzący pokazali mobilny eyetracker. Za jego pomocą rejestrowano m.in. ruchy oczu podczas układania kostki Rubika.
Aplikacja mobilna T1DCoach dla dzieci chorych na cukrzycę typu 1 i nie tylko.
Uczestnicy wydarzenia poznawali funkcje aplikacji T1DCoach – stworzonej z myślą o dzieciach chorych na cukrzycę typu 1 przez zespół naukowców z Katedry Informatyki. Oglądając prezentację oraz film o powstaniu aplikacji, testując możliwości narzędzia i instalując je na swoich smartfonach, uczestnicy połączyli naukę z zabawą. Wydarzenie to pokazywało, jak nowoczesne technologie wspierają badania naukowe i ochronę zdrowia.
Rejestracja ruchu 3D w praktyce, Od rejestracji 3D do aplikacji VR tańca.
Podczas prezentacji uczestnicy mogli poznać nowoczesne technologie wykorzystywane do przechwytywania ruchu człowieka. Zaprezentowano działanie dwóch zaawansowanych systemów motion capture (Vicon oraz PhaseSpace). Uczestnicy zapoznali się z procesem rejestracji ruchu, sposobem działania kamer i markerów oraz metodami pozyskiwania danych przestrzennych. Przedstawiono również kolejne etapy przetwarzania zgromadzonych danych, zaczynając od ich rejestracji, przez wstępną obróbkę, aż po wykorzystanie w aplikacjach VR. Dzięki temu uczniowie mogli prześledzić cały proces tworzenia cyfrowej reprezentacji ruchu oraz poznać praktyczne możliwości zastosowania tej technologii
Puzzle Archeologiczne.
Uczestnicy pokazu „Puzzle Archeologiczne”, przyglądali się różnym łamigłówkom geometrycznym w formie analogowej i cyfrowej. Odkrywając, że proces składania fragmentów obiektu w całość wiąże się z wieloma ograniczeniami i może być ukierunkowany na różne, wykluczające się cele, młodzież połączyła naukę z praktycznym rozwiązywaniem problemów. Przy okazji uczniowie mieli okazję przyjrzeć się z bliska nowoczesnej aparaturze badawczej i dydaktycznej dostępnej w laboratorium LAB3D, co pokazało, jak zaawansowane technologie wspierają współczesną naukę.
Jak nie dać się oszukać w cyfrowym świecie?
Uczestnicy spotkania „Jak nie dać się oszukać w cyfrowym świecie?” zgłębiali zasady cyberbezpieczeństwa i poznawali współczesne zagrożenia czające się w Internecie. Odkrywając najczęstsze metody cyberprzestępców młodzież połączyła teorię z praktyką. Dzięki interaktywnej formie zajęć, podczas której wspólnie analizowano przykłady oszustw, mechanizmy psychologiczne napastników oraz zasady codziennej cyberhigieny (w tym tworzenie silnych haseł i wykonywanie kopii zapasowych), uczestnicy rozwijali umiejętność właściwego reagowania w podejrzanych sytuacjach. Wydarzenie to pokazało, jak ważne jest zwiększanie świadomości i bezpieczne poruszanie się w cyfrowej przestrzeni.
AI nie zabierze Ci pracy. Zrobi to ktoś, kto potrafi z niej korzystać.
Uczestnicy spotkania poświęconego wpływowi sztucznej inteligencji na rynek pracy zgłębiali temat kompetencji przyszłości i roli AI w nowoczesnej gospodarce. Odkrywając, w jaki sposób technologia ta już dziś wspiera pracowników, automatyzuje zadania i tworzy nowe role zawodowe. Młodzież połączyła wiedzę o nowoczesnych trendach z praktycznym spojrzeniem na rozwój kariery. Skupiając się na kluczowych umiejętnościach – takich jak myślenie analityczne, kreatywność, znajomość technologii, cyberbezpieczeństwo i gotowość do ciągłego uczenia się – uczestnicy uświadomili sobie, że odpowiedzi generowane przez AI zawsze wymagają krytycznej oceny, a odpowiedzialność spoczywa na człowieku. Wydarzenie to pokazało, jak ważne jest świadome, odpowiedzialne i kreatywne wykorzystywanie sztucznej inteligencji jako narzędzia potęgującego ludzki potencjał.
Taśma czy dyskietka? Historia gier komputerowych i nośników danych.
Uczestnicy wykładu i zajęć praktycznych wyruszyli w fascynującą podróż w przeszłość, odkrywając, jak wyglądał świat cyfrowej rozrywki przed erą internetu, smartfonów i gier online. Poznając historię komputerów domowych, dawnych gier oraz nośników danych, młodzież łączyła naukę z sentymentalną zabawą. Dzięki możliwości obejrzenia z bliska legendarnych maszyn Atari i Commodore, sprawdzenia, jak wczytywało się gry z kaset magnetofonowych, dyskietek i kartridży, a także osobiście testując retroprodukcje z lat 80. i 90. XX wieku, uczestnicy przekonali się, jak dynamicznie rozwija się technologia.
Od dalekopisu do smartfona – historia komunikacji na odległość.
Uczestnicy wykładu i zajęć praktycznych poprowadzonych przez Jakuba Fijałkowskiego, członka koła naukowego „Retronika” działającego przy Katedrze Informatyki, wyruszyli w fascynującą podróż przez historię technologii komunikacyjnych – od najdawniejszych sposobów przekazywania wiadomości po rozwiązania, które jeszcze kilkadziesiąt lat temu stanowiły filar światowej łączności. Największą wartością spotkania była możliwość samodzielnej pracy z historycznym sprzętem: uczestnicy nie tylko zobaczyli dawne technologie w akcji, ale także przetestowali je podczas interaktywnego zadania zespołowego.
Lubelski Festiwal Nauki ma inspirować młodych ludzi do odkrywania nowych pasji oraz pomagać im w wyborze dalszej ścieżki rozwoju – zarówno w szkole średniej, jak i na studiach. Zaprezentowane podczas wydarzenia zajęcia stały się doskonałą okazją do pokazania nowoczesnych technologii i ich realnych zastosowań. Połączenie nauki z zabawą pokazało uczniom, jak innowacje wspierają współczesne badania naukowe, medycynę i zdrowie, a także pozwoliło im lepiej określić, czym chcieliby się zajmować w przyszłości.
Festiwal po raz kolejny udowodnił, że nauka może być fascynującą przygodą. Dziękujemy wszystkim uczestnikom i nauczycielom za udział.
